|
Liderliğin Tanımı Liderlik Nedir
Sigortalardan.com
Şirket Haberleri Liderliğin Tanımı Liderlik Nedir
Sigorta Şirketleri,Liderliğin Tanımı Liderlik Nedir
Yükselen değer: Liderlik
İş dünyasında “Liderlik” fırtınası esiyor. Seminer, konferans ve toplantıların değişmez gündem maddesi “Liderlik.” Kitap ve yayın dünyasında da aynı. Herkes liderlik anlayışının özünü kavramaya ve bunu iş hayatına da uygulamaya çalışıyor.
SEMİNERİN İçinden
İş dünyası küresel rekabetle karşı karşıya. Bu zorlu yarışta öncü liderler başarı örneklerini teşkil etmekte. Özel sektör liderlerinin başarı sırlarının tesadüf olmadığı ise bir gerçek. Onların hayat hikayeleri genç girişimcilere lider olmanın sırlarını veriyor.
Yürekli Eğitim Danışmanlık tarafından organize edilen İnsan kaynakları konusunda İstanbul’da bir seminer veren ünlü yönetim otoritesi Andrew Mayo 2000’e girerken Liderlik konusunda ilginç açıklamalarda bulundu. “İçine girdiğimiz yeni dönem, geleneksel liderlerin, ataerkil baba rolünü oynamaya çalışan, hiyerarşi bağımlısı liderlerin araç ve tutumlarının işe yaramayacağı bir dönemdir. Geleneksel liderlerin her şeyi kontrol altında tutmaya çalışan, her konudaki kararı kendilerinin almaya çalıştığı model artık geçerli değildir. Bugünkü liderlik anlayışı, belirli bir vizyonun oluşmasını ve söz konusu vizyonun yayılmasını sağlamayı gerektiriyor. Kontrol etmekten ziyade, insanları belirli bir vizyonun rehberliğinde özgür bırakmayı...
İnsan Kaynakları, aslında eski moda bir deyimdir. İnsanı, üretimin diğer unsurları olan toprak, makine, sermaye gibi bir kaynak olarak görür. Halbuki İnsan, bir işletmenin görünmeyen ve gerçek değerleridir. Entelektüel sermayesidir. Artık “Yatırımların getirisi”ni değil, “Entelektüel sermayemizin getirisi”ni konuşmalıyız. Entelektüel sermayemizin getirisini artırabilmenin yolu, yeniliklerden, yeni fikirlerden ve esneklikten geçer. İşletmedeki çalışma ortamının özgürleşmesi, vizyon olduğu sürece bir kaosa yol açmaz. İşletmenin vizyonu, iş prosesleri, değerleri ve ilkeleri çalışanları dar anlamdaki iş tanımlarından kurtarır ama bir kaosun içine de bırakmaz. İşletmedeki esneklik, çeviklik, yenilikçilik, yeni fikirlerle katılım yaklaşımları siyasal platformdaki demokrasiyle karıştırılmamalıdır. Çünkü kapitalist ekonomi, demokrasiyi beklemez. Çabuk ve hızlı hareket etmezseniz kaybedersiniz.”
 TECRÜBE Konuşuyor
Peter Senge
“Yönetici Amerika’da bile hâlâ patron havasında. Oysa artık alt kadroların iyiliğinden sorumlu “hizmetkâr lider” olmalıdırlar. Hem çalışanların hem de şirket amacının hizmetkârı.”
Tanju Argun
Erdemir Genel Müdürü
“Geçmişten ders almayan, başkalarının tecrübelerinden faydalanmayan, kendine çok güvenen, ekiplerini zorlayan ama kendileri fedakârlıkta bulunmayanlar, söylev ve ikna yetenekleri ne kadar iyi olursa olsun bence lider değildir.”
Stephen R. Covey
“Pazarda var olabilme başarısının ötesine geçen şirketlerin ortak paydasında vizyon, misyon ve inanmış çalışanların meydana getirdiği değerler, payına ise girişimci ruha sahip, yenilikçi stratejileri benimseyen yenilikçi liderler vardır.”
Prof. Dr. Acar Baltaş
“Liderlik yüksek bir hayat enerjisi, işe adanmışlık, kararlılık, yenilikçilik, başkalarını geliştirme ve insanları etkileme gibi özelliklere ihtiyaç gösterir. Bu özelliklerden ilki hariç diğerleri öğrenilebilir ve geliştirilebilir.”
John Maxvell
“İşin nasıl yapılacağını bilmek uzmanın başarısıdır. Başkalarına nasıl yapacaklarını göstermek öğretmenin başarısıdır. Başkaları tarafından yapılan işleri denetlemek ve tamamlandığına emin olmak yöneticinin başarısıdır. Başkalarını daha iyi çalışmak için esinlendirmek liderin başarısıdır.”
Bob Briner & Ray Pritchard
“Sevecen bir lider, bireylerin ve ekibin iyiliğini düşünürken, misyonun da yerine getirilmesi için uğraşır. Lider için izleyicileri, izleyiciler için de liderleri çok özel insanlardır. İyi lider bir vizyon sahibidir; daha iyi liderler bir vizyonu paylaşırlar; en iyi liderler ise başkalarını da bu vizyonu yayma çalışmalarına katılmaya çağırırlar.”
William E. Halal
“Liderlerin diğer çalışanlara yönetimin sorumluluğunu paylaşmaları yolunda yardımcı olma sanatını öğrenmeleri gerekiyor. Lider, daha önceki beklentilerini bir tarafa bırakıp ince anlamları yakalamak amacıyla dikkatle ve alıcı bir zihinle karşısındakini dinlerse, hiç akla gelmeyen konular, ileriye yönelik çok iyi fırsatlar oluşturabilir.”
Bülent Savaş
Kordsa Genel Müdürü
“Eskinin emreden, hükmeden, paylaşmayan ve katılmayan liderlik anlaşının yerini bugün giderek katılan, paylaşan, dinleyen, ekibine başarılı olabilmek için gerekli imkânların sağlanabileceğine inanan bir liderlik anlayışı almaktadır... Bugün lider, organizasyonun içindeki ben, sen bilinçlerinin kalkarak ‘biz” bilincinin yerleşmesini sağlamalıdır... Liderin söylediği ile yaptığı aynı olmalıdır. Günümüzde liderlik giderek hizmet edilen değil, hizmet eden hale gelmektedir...”
Liderlik sırları
Strateji, organizasyon ve operasyon gelişimi, değişim yönetimi ve bilgi teknolojileri konusunda hizmet vermek üzere 1926 yılında ABD’de kurulan, 30 ülkede 60’ın üzerinde ofisi ve 4000’e yakın uzmanı bulunan A.T. Kearney’in Türkiye Ofisi Genel Müdürü Ulvi Sami, dijital ekonomide başarı için dikkat edilmesi gereken noktaları şöyle özetledi: “Online dünyada müşteri kraldır. Müşteriden yana olan güç dengesi, reklamdan satış sonrası hizmete kadar uzanan zincirde müşteri tecrübesini kritik hale getirmiştir. Dijital ekonomide oyunun adı müşteri sadâkatidir.” Ulvi Sami’ye göre pazarlama stratejilerinin dört temel unsuru olan fiyat, ürün, yer ve promosyon (4P-price, product, place, promotion) hâlâ önemini koruyor olmakla birlikte artık yeterli değildir.
Başarıyı 7 temel faktöre bağlayan A.T. Kearney, bu faktörlerin içerik, komünikasyon, müşteri hizmeti, gruplar, rahatlık, bağlanabilirlik, ve uyarlama olduğunu belirtiyor. Bu yedi unsurun yenilikçi bir şekilde kullanımı ile dinamik ve gelişen pazarda, rekabet içinde farklılaştırıcı müşteri tecrübeleri sunulabiliyor ve müşteri sadâkatı sağlanabiliyor.
A.T. Kearney Genel Müdürü Ulvi Sami, kuruluşların dijital ekonomideki yerlerini almaları için, kurum liderlerine şu önerilerde bulunuyor:
Dijital ekonominin organizasyonlarınız üzerindeki etkilerini mutlaka değerlendirmelisiniz,
Her iş kolunda, izleyeceğiniz stratejileri belirlemelisiniz,
Stratejileri hayata geçirecek organizasyon, yetenek ve süreçleri oluşturmalısınız,
Gelecekteki fırsatlar ve riskleri bir radar gibi sürekli izlemelisiniz.
Riski ve getiriyi paylaşın!
A.T. Kearney’in Genel Müdürü Ulvi Sami, “21. yüzyıl tedarik zincirinde yerini erken alanlar, rakiplerine göre çok önemli avantajlar sağlayacaklardır” dedi. Sami, 21. yüzyıl tüketici odaklı global ekonomide yerini almak isteyen şirketlere şunları önerdi:
İş kolunuzdaki yetenek ve stratejilerinizi gözden geçirip tüketici için değer ifade eden yetkinliklerinizi belirlemelisiniz,
Değer zincirinizdeki bütün oyuncularla güven, sadakat ve bilginin paylaşımına dayalı uzun dönemli ilişkiler geliştirmelisiniz,
Ürün ve hizmetleri, son tüketiciye en kısa zamanda ve en etkin şekilde ulaştırıp, nakliye, bürokrasi, stok gibi tüketiciye değer katmayan proseslerin maliyetini azaltmalısınız,
İş ortaklarınızla yatırımları, riski ve getiriyi paylaşmalısınız.
Küresel liderlik günü...
Dr. Wilson, küresel bir lider olmanın olmazsa olmaz şartı olarak insanlarla iyi iletişim kurma becerisi ve onlara yardımcı olma niyeti olduğunu söylüyor.
Amerika’nın en saygın liderlik kuruluşlarından Center for Creative Leadership’e Koç Topluluğu adına “Corporate Üye” olan İ.d.e.a. A.Ş., küresel liderlik gününe Koç Topluluğu adına ev sahipliği yaptı.
Business Week dergisinde (Ekim’99) Harvard, Stanford, Virginia, Pennsylvania, Michigan gibi isimlerin yanında Amerika’da liderlik alanında bir numara seçilen CCL’in üyeleri arasında Unilever, Novartis, Bristol-Myers Company, Chase Manhattan Corporation, Motorola gibi saygın ve başarılı kuruluşlar bulunmaktadır.
Koç Topluluğu üst ve orta kademe yöneticilerinin de katıldığı toplantıda, CCL üyeleri, Global Liderlik Geliştirme Yetkinlikleri, Yurtdışı Faaliyetlerinde Yönetici Seçme, Geliştirme ve Destekleme, Küresel/Coğrafi Yayılmış Ekipler, Pozitif Türbülans konularında görüşlerini aktardılar.
iş dünyasýnda en çok aranan özellik
Dünya esnaflýk ve ticaretinin örnek eðitim merkezi olan “Sultanhamam Üniversitesi”nin de içinde yer aldýðý güzel Ýstanbulumuz hafta içinde tarihi iki toplantýya tanýklýk yaptý.
Birincisi, dünyanýn dört bir köþesi 51 ülkesinden 2000 Türk iþadamý “Dünya Türk Ýþadamlarý Kurultayý”nda biraraya geldi. Gözleri ýþýl ýþýl, yürekleri kýpýr kýpýr, heyecan, þevk ve heves dolu vizyoner insanlarýn giriþimcilikteki baþarýlarý gerçekten görülmeye deðerdi. Farklý kültür ve þartlar altýnda baþarýlý olmuþ örnek giriþimcilerimizin liderlik özellikleri ilk bakýþta ayýrt edilebiliyordu.
Ýkincisi, Amerika’nýn en saygýn liderlik kuruluþlarýndan Center For Creative Leadership üyesi Ý.d.e.a. A.Þ. “Küresel Liderlik Günü”nün ev sahibi oldu. Yenilikçi, becerikli ve etkili liderliðin sýrlarý geniþ bir çerçevede ele alýndý.
Ýþte, her iki toplantýnýn ortak kesiþme noktasý “liderlik” oldu.
Bu sebeple, biz de sütunlarýmýzda liderlik ile ilgili bazý görüþleri sizlerle paylaþýyoruz...
Matsushita’nýn Liderlik Sýrlarý:
Halka hizmet
Adil olma ve dürüstlük
Ýþbirliði ve takým çalýþmasý
Ýyileþtirme yönünde aralýksýz çaba
Nezaket ve alçakgönüllülük
Deðiþime ayak uydurmak
Minnet
Andrew Carnegie
Amerika’da dünyanýn en büyük demir çelik tesislerini kuran Andrew Carnegie, mezar taþýna þunlarý yazdýrmýþtý:
Burada, kendinden çok daha akýllý insanlarý etrafýna toplayarak baþarýya ulaþmýþ basit bir insan yatýyor.
1970’lerin başından 80’lerin ortalarına kadar yönetimdeki düşüncede oluşan dramatik değişim hakkında ilk elden tecrübesi bulunan bir Amerikalı olarak, günümüzdeki liderlerin büyük organizasyonlardaki rolleri hakkında bir şeyler söyleyebilirim.
Birçok büyük şirketlerde kesin değişiklik girişimleri üst yönetim tarafından yapılmaktadır, ki bu değişikliklerin etkilemesi onbeş yılı aldı. Orta yönetim anlaşılmaz bir itaatsizlik duvarı gibi görünerek, üst yönetimin fikirlerine, genç ve dinamik yeni neslin gayretlerine direniyorlar.
Bu konuda çokça klişeleşmiş sözler vardır; “Örnek olarak lider ol”, “başarılı insanlar, başarısız insanların yapmadıklarını yaparlar”, “Eğer kartallarla birlikte gökte süzülmek istiyorsan hindilerle oyalanma”, “İşler daha güç olursa bu, daha çok çalışmayı gerektirir...”
Sadece bir şey eksik; bütün anlamıyla gerçek hayat örneğidir. İzlenecek liderler nerede? Kendilerine verilen öğütleri pratiğe geçirecek kişiler nerede? Daha iyisini yapacak kahramanlar nerede? Benim danışmanım kim olacak?
Bulduğum herhangi bir materyali okumanın yanında, hayatımda sahip olduğum sigorta kariyerinde öğrendiğim tek öğretmenim diğerlerinin yaptığı hatalardan ve verimsiz hareketlerden ders almaktır. Bundan sonra karar verdim, eğer insanlara yönetme fırsatı verilirse sadece nakledilebilir yöntemleri üstleneceğim ve onlar benden daha az eşitmişçesine bana güvenenleri ezmeyeceğim.
Birçok öne çıkan başarı hikayesinin durumu kontrol eden kişinin isteyerek (bazen istemeyerek) yaptığı gayretler sonucunda kaynaklandığı sonucuna vardım.
Liderlik, “kişinin bakış açısını daha yükseğe taşımak, performansını daha yüksek standartlara taşımak, kişiliğindeki yapıyı normal sınırların ötesine götürmektir.”
Yukarıdaki lider tanımı düşündüğüm ve örnek alınmasını istediğim lider tanımıdır. Bu kahramanların ne olduğunu biliyorum. Futbolcular ya da müzisyenler değiller. Onlar diğerlerinin hayatlarını koruyup gözetenlerdir. Onlar çocuklarına gerçekle yüz yüze gelmeyi cesaret, şefkat ve bağışlamayı da dağıtarak öğretenlerdir. Böyle kişiler kendi vizyonumu zirveye taşımamda, kişiliğimi geliştirmemde yüksekleri zorlamamda bana yardımcı oluyorlar.
Daha iyi düşününce anlıyorum ki liderlik, “gereken izni alarak, etkiyi; diğer insanların üzerinde deneyerek etkili olandır.” Diğer bir deyişle insanların güç ve görevlerine ihtiyacı yoktur. Fırsatlar ve sorumluluklar paylaşılınca, görülecektir ki sebeplere ulaşılacak ve daha çok gayret ortaya çıkacaktır. Her lider kendi yolunda, kendi gücü doğrultusunda ilerleyecektir.
Uzun yıllar sonunda edindiğim bilgiyle, sorumlu olduğum kişiler, kendi çocuklarım dahil aradığım ve yerine getirdiğim şeylerin farkındayım ve bir etiketim var. Her ne kadar diğer yöneticiler tarafından hoş karşılanmasa da onlar işlenebilir, çalışkan etkili yönetim araçlarıdırlar ve benim için çok iyi çalışıyorlar.
“İşleri plânlamak ve plânları uygulamak”
Türkiye’de sigorta satışı için gerçek potansiyel orta gelirli aileler ile çalışan kesimdedir. Eğer satış için agresif bir yaklaşım sergilenir gerekli olan analizler doğru bir şekilde yapılırsa yeni ve bugüne kadar görülmemiş miktarlarda satışlar gerçekleştirilebilir.
Hemen hemen tüm sigorta şirketleri yeni satış mümessilleri için temel eğitimler düzenliyor. Ancak problem temel eğitimi takip eden eğitimler ve satış aktivitelerinin kontrolünde. Bunun sebebi ise bahsedilen aktivitelerden sorumlu olacak bir satış yönetimi gücünün ne yazık ki mevcut olmaması. Bu en önemli aktivite, ayakta kalabilen pek az kişi ve acı hatıralarla şansa bırakılmış durumda.
Saha liderliğindeki kalite yeni acenteler ve yeni satış mümessilleri edinme ve kariyerlerinin ilk 4 yılı boyunca gerekli desteği vererek devamlılığı sağlama konusunda başarının anahtarı olarak kabul edilmektedir. Yöneticilerin şirket ve sektör programlarını uygulama, kendi kendine karar verebilme ve profesyonel bir hava estirebilme yetenekleri bir acentedeki performansı gerçekleştirecek en önemli faktördür.
Liderler bu temel özelliği nasıl başarabilirler? Liderlerin, çok özel bir hareket stratejileri vardır. Karşılaşacakları zor zamanlar boyunca hedeflerinden vazgeçmezler. Hedeflerini bilirler ve bu hedefleri başarabilmek için planlarını yaparlar. İşlerini planlar ve bu planları üzerinde çalışırlar.
Herhangi biri liderin odasına doğru ilerlediğinde nereye gittiğinin farkındadır, odada farklı havayı, tokalaşmadaki sıcaklık ve gözlerdeki ışıltıyı rahatlıkla hisseder.
Liderler sorumluluklarının bilincindedir. Zorlukların üstesinden gelecek yolları bulmak için tüm enerjilerini harcarlar. Onlar ekiplerini oluşturur ve bu ekibin amaçlarını belirler.
Liderler eğitim ve desteğe önem verir. Onlar, bugün harcanacak zaman para ve emeğin yarının kârı anlamına geldiğini bilirler.
Liderler ofislerinde heyecan ve iyimserlik duygularını egemen kılarlar. Çalışanlar ve acenteler yaptıkları iş ile güç kazanır ve dinçleşirler. Bulundukları ortamda moral her zaman yüksektir. Herkesi etkileyen güçlü bir elektrik her zaman mevcuttur.
Liderler kendi yönetim ekipleri ile birlikte çalışırlar ve onların yarının liderleri olduğunu bilirler. Liderler ekiplerindeki elemanların başarılarından gurur duyarlar. Liderler gölgeleri dağıtırlar, onlar hareket şeklini belirler, ekiplerinin başarısı için gerekli sorumlulukları alır ve hedeflere ulaşılmasının zor olduğu zamanlarda da duruma müdahale ederler.
Başka bir deyişle, şair Robert Frost’un da dediği gibi “en az gidilmiş olan yolu tercih edin” ve bu da hedefleri başarmak ile statükoları sürdürmek arasındaki farktır.
İdeal bir lider
İdeal bir lider tanımlanırken en çok sıkıntı duyulan konulardan biri hiç kuşkusuz olumsuz lider örnekleridir. Hitler veya benzerlerine lider deyip diyemeyeceğimiz tartışma konusu yapılır. Liderlik özelliklerine sahip olmak ile bu özellikleri kullanma biçim ve yönteminin farklı şeyler olduğu unutulmamalıdır. İnsanlığın yararına buluş yapan bilim adamlarının yanında tam tersine davrananların varlığı gibi.
Liderin en belirleyici yönünün karizması, yani diğer insanları etkileme gücü ile değişime açıklık olduğunu belirtmiştik. Karizma mı değişime ve açıklığa yol açıyor, yoksa tersi mi geçerli, tartışılabilir. Ancak bir gerçek var ki liderin, herhangi bir insana göre sahip olduğu fazlalıkları insanlığın yararına sunması beklenir. Çünkü liderliğin temel karakterlerinden biri dürüstlüktür.
Bir lider olarak değişime açık olup olmadığımızı kolayca anlayabiliriz. Kendi içimizde gerçekleşen değişme, dışımızda gerçekleşenden az ise değişime yeterince açık değiliz. Diğer bir ifade ile dünya görüşümüz, duygularımız, düşüncelerimiz, yetkinliklerimiz, hayatı algılama ve yaşama biçimimiz dışımızdaki dünyaya göre daha az değişiyorsa sonumuz iyi görünmüyor demektir. Bunu nasıl anlarız? O da basit. On yıl önce peşinde koştuklarımız, sevgilerimiz, özlemlerimiz, aşklarımız aynı mı? Sohbet etmekten zevk aldığımız kişi ve konular aynı mı? Oturduğumuz ev, günlük hayat akışımız, okuyup yazdıklarımız, uğruna ağladıklarımız, sevindiklerimiz, aşırılıklarımız en önemlisi bilgi ve becerilerimiz aynı mı? Değişime açıklık bu ve benzeri sorulara verdiğimiz cevaplarda saklı. Bırakın on yılı, iki yıl öncesi sepetimizdeki pamukla idare ediyorsak vay halimize.
Değişime açık, lider ruhlu bir ev hanımı kahvaltıya koyduğu zeytin tabağını her sabah yeniden hazırlama zahmetine girer. Üstelik de yağına, limonuna, biberine sevgisini de katarak müşterisi olan ev halkını mutlu eder. Değişime açık lider yönetici, haftalık rutin toplantısında, alışılmışın dışına çıkarak müşterilerine farklı yaşantılar, farklı renkler sunar. Lider ruhlu bir asistan her gün ustasının farklı bir yönünü keşfetmenin, bunu kendi öğrenme haznesine katmanın ve ustasını tamamlamanın savaşını verir.
Sonuç olarak değişime açık liderin en temel kişilik özellikleri arasında dürüstlük, cesaret, yeterli olmak, bağlılık ve öğrenmeye açıklık yer almaktadır. Dolayısıyla esas maharet liderlik özelliklerini insanların yararına kullanabilmektir. Özünü koruyarak olumlu yönde gelişebilen kişiler, aileler, işletme ve toplumlar; değişime açık lider ruhlu ve öğrenen kişi, aile, işletme ve toplumlardır. Bunların sayıları da azdır.
Duygusallar içeri zehirliler dışarı
"Çalışanların kendilerini hasta, yetersiz, güvensiz, huzursuz, ürkmüş, yaratıcılığını yitirmiş hissetmesine yol açan liderler örgütü zehirler" diyor Prof. Dr. Richard Boyatzis. Liderlerin, onları izleyenlerle 'ahenk' içinde olması gerektiğini söylüyor. Duygusal zeka konusunda dünyanın önde gelen isimlerinden biri olan Boyatzis 30 Haziran'da Türkiye'ye gelerek 'Ahenk Yaratan Liderler' konusunda bir konferans verecek.
Duygusal zeka, yani duyguları yönetebilme, duyguların farkında olma, empati, iyi ilişkiler kurma kabiliyeti...
Duygusal zeka (Emotional Quotient ya da Emotional Intelligence- EQ) son yıllarda iş dünyasının gündeminden çıkmıyor. Kişisel başarıda, duygusal zekanın, akademik zekadan dört kat daha etkili olduğu belirtiliyor.
EQ, yöneticiler ve liderler açısından da çok önemli bir kavram. Güçlü liderliğin ön şartlarından birinin yüksek IQ'dan çok yüksek EQ olduğu savunuluyor.
Dünyada EQ konusunda önde gelen isimlerden biri olan Prof. Richard Boyatzis, 30 Haziran'da, Sabancı Üniversitesi Yönetici Geliştirme Birimi'nin (EDU) davetlisi olarak Türkiye'ye geliyor. Boyatzis, Personel Yönetimi Derneği'nin (PERYÖN) işbirliği ile düzenlenen bir günlük etkinlikte, 'Ahenk Yaratan Liderler' konulu bir günlük bir konferans verecek.
Case Western Reserve Üniversitesi, Weathead School of Management Örgütsel Davranış bölüm başkanı olan Boyatzis. 'Organizasyonlarda Duygusal Zeka Üzerine Araştırmalar Birliği'nin kurucu üyelerinden. Management Education Dergisi'nin de editörlüğünü yapıyor. Üniversitede, yetkinlik geliştirme, duygusal zeka, liderlik ve kişisel gelişim-değişim konularında dersler veriyor.
Boyatzis, konferans öncesinde sorularımızı yanıtladı.
Liderde olması gereken en önemli özellikler, nelerdir?
- Analitik akıl yürütme, geniş açılı düşünme, vizyon gibi entellektüel zeka özelliklerinin liderlik için bir dereceye kadar rolü var. Ancak sıra dışı, büyük liderleri ayırt eden şeyler duygusal zekaya dayalı yetkinliklerdir. Araştırmalar yönetici mevkilerine gelebilmek için IQ açısından bir elemeden geçmenin zaten söz konusu olduğunu gösteriyor. Dolayısıyla yüksek mevkilerde bulunanların IQ'ları arasında göreceli olarak düşük fark vardır. Oysa bu mevkilere yükselme sürecinde duygusal zeka açısından sistematik bir eleme baskısı çok azdır. Üstün liderlik performansı söz konusu olduğunda duygusal zeka özelliklerinin bu farkı yarattığı açıktır.
Liderde olması gereken duygusal zeka özellikleri nelerdir?
- Bunları öz-bilinç, özyönetim, sosyal bilinç ve ilişki yönetimi başlıkları altında toplayabiliriz. Mesela öz-bilinç, kendi duygularını, özdeğerleri, yetenekleri, güçlü ve sınırlı yanlarını bilmek ve etkilerini fark etmektir. Öz-yönetim, rahatsızlık verici duyguları denetim altında tutmak, saydam olmak, uyumlu olmak gibi özellikleri ifade eder. Sosyal bilinç ise başkalarının duygularını sezmek (empati), başkalarının düşünce ve duygularıyla yakından ilgilenmektir. İlişki yönetimi yol gösterici, motive edici, ikna edici olmak, başkalarını geliştirmek, anlaşmazlıkları çözmek, ilişkiler ağı geliştirmek, sürdürmek, işbirliği oluşturmak gibi özelliklerden oluşur. Bu özellikler, insanları ortak hayallere çekerek, kişilerin beklentileri ile örgüt hedefleri arasında bağlantı kurarak, insanlar arasındaki ilişkileri olumlu yönde etkileyerek, insan girdisine değer vererek, bağlılık sağlayarak, organizasyonlarda ahenk yaratırlar.
Lider olmak için neden duygusal zekanın yüksek olması gerekir?
- Lider olmak için değil ama iyi ve sıra dışı lider olmak için gereklidir. Liderlerin birincil görevi kolektif duygulara olumlu bir yön vermek ve zehirli duyguların yarattığı olumsuzluğu yok etmektir. Bu görev yönetim kurulu odasından fabrikadaki lidere kadar her seviye için geçerlidir.
Duygusal zekası yüksek lider, insanları nasıl etkiler?
- Grubun hedeflerine ulaşması, liderlerin diğerlerinin duygularını ne derece iyi yönetip yönlendirdikleri ile bağlantılıdır. Yani duygusal zeka düzeylerine bağlıdır. Duygusal zekalı bir liderin altında çalışanlar fikirlerini rahatlıkla paylaşır, birbirinden ders alır, birlikte kararlara varır ve işlerin yapılmasını sağlarlar. Büyük bir değişimin ve belirsizliğin ortasında bile hedef odaklı kalmalarına yardımcı olan duygusal bağ oluştururlar. Çalışanların hislerine uyum sağlayamayan, empati göstermeyi ya da grubun duygularını doğru okumayı başaramayan liderler ise duygusal zekadan yoksun liderlerdir.
30 Haziran'daki konferansta 'yansıyan liderlik' (resonant leadership) konusundan da söz edeceksiniz? Bu kavramı açıklar mısınız?
- Bu kavramı 'Yeni Liderler' kitabını birlikte yazdığım arkadaşlarımla birlikte yarattık. 'Rezonans', sesin yansımayla ya da eşzamanlı titreşimle güçlenmesi ve uzaması anlamına geliyor. Kişiler duygusal bakımdan aynı dalga boyunda olduklarını hissettiklerinde, liderler ve çalışanlar arasında eşzamanlı titreşimler ortaya çıktığında, ahenk içinde olduklarını hissederler. Bu da olumlu duygusal vurguyu uzatarak yankılanır. İnsanlar duygusal denge için başka insanlarla kuracağı ilişkilere bel bağlar. Yalnızca aşk ilişkisinde değil toplumsal yaşamın her yönünde fizyolojilerimizin iç içe geçtiği ve duygularımızın otomatik olarak birlikte olduğumuz kişi tarafından etkilendiği kanıtlanmıştır. Bir grupta insanları bir arada tutan ve onları örgüte bağlayan tutkal, hissettikleri duygulardır. Duygular geçici olabilir ancak benzer kalıcı bir ruh hali bırakır ki bu da grubu saran alçak perdeli bir his akışıdır. Ruh halleri iyi ya da kötü kendi kendini sürdürmeye eğilimlidir. Çünkü ruh halleri algıları da aynı yönde çarpıtma eğilimindedir.
Bazı liderlik tarzlarının, zehirli organizasyonları ortaya çıkardığını söylüyorsunuz. Bu nasıl oluyor?
-Bir grubun üyelerinin sürekli etkileşimi herkesin karışıma kendi lezzetini kattığı duygusal çorba yaratır. Ancak en güçlü baharatı katan liderdir. Çünkü herkes onu izler. Çalışanlar duygusal ipuçlarını tepeden alırlar. Lider ahenkten yoksun ise insanlar kendilerini işin hareketliliğine kaptırabilir. Ama 'ellerinden geleni yapmak' yerine 'yeterli sayılabilecek işler' çıkarırlar. Ahenksiz liderler duygusal bakımdan uyumsuz olduğunu hisseden gruplar üretir. Bu da huzursuzluk yaratır ve çalışanları ruhsuzlaştırır.
Liderler ahenksizlik yaratan tarzlara başvurduklarında kaçınılmaz olarak zehirli bir kültür oluşur. Çalışanların kendilerini fiziksel olarak hasta, yetersiz, güvensiz, huzursuz, ürkmüş, yaratıcılığını yitirmiş hissetmesine yol açan liderler örgütü zehirler. Bu tür liderlere örnek olarak tehdit ve zorlayıcı tarzlar benimsemiş, sadece hız ve sonuca endeksli liderleri verebiliriz. Bu tür liderler hedeflere ulaşmaya o kadar takıntılıdırlar ki bu hedeflere ulaşmada bel bağladıkları insanları umursamıyormuş gibi görünebilirler. Bunun açık sonucu ahenksizliktir. Sonuç almak için insanlara ne denli baskı uygulanırsa o denli kaygı uyandırılır. Kısa vadede sonuçlar açısından başarılı gibi görünseler de bu tarz liderlerin arkada bıraktıkları zehirli hava görünürdeki başarılarını uzun vadede yalanlar.
Boyatzis’ten inciler...
Lider olmak için değil ama iyi ve sıra dışı lider olmak için yüksek duygusal zeka gereklidir.
Liderlerin birincil görevi kolektif duygulara olumlu bir yön vermek ve zehirli duyguların yarattığı olumsuzluğu yok etmektir.
Bir grupta insanları bir arada tutan ve onları örgüte bağlayan tutkal, hissettikleri duygulardır.
Duygular geçici olabilir ancak benzer kalıcı bir ruh hali bırakır ki, bu da grubu saran alçak perdeli bir his akışıdır.
Bir gruptakilerin sürekli etkileşimi herkesin karışıma kendi lezzetini kattığı duygusal çorba yaratır. Ancak en güçlü baharatı katan liderdir.
Lider ahenkten yoksun ise insanlar kendilerini işin hareketliliğine kaptırabilir. 'Ellerinden geleni yapmak' yerine 'yeterli sayılabilecek işler' çıkarırlar.
Ahenksiz liderler duygusal bakımdan uyumsuz olduğunu hisseden gruplar üretir. Bu, huzursuzluk yaratır, çalışanları ruhsuzlaştırır.
Liderler ahenksizlik yaratan tarzlara başvurduklarında zehirli bir kültür oluşur.
Çalışanların kendilerini hasta, yetersiz, güvensiz, huzursuz, ürkmüş, yaratıcılığını yitirmiş hissetmesine yol açan liderler örgütü zehirler.
.
Liderliğin Tanımı Liderlik Nedir hakkında açıklamalar Liderliğin Tanımı Liderlik Nedir konusunda bilgiler Liderliğin Tanımı Liderlik Nedir hakkında Basında Çıkan Haberler
| |
