|
Vergi erteleme
Sigortalardan.com
Şirket Haberleri Vergi erteleme
Sigorta Şirketleri,Vergi erteleme
Vergi mevzuatımızda mükellefler için çeşitli durumlarda yararlanılabilecek vergi kolaylıkları tanınmıştır. Vergi istisna ve muafiyetlerinin yanı sıra getirilen bu kolaylıkların amacı, mükelleflerin ticari yaşantılarında vergi sebebiyle oluşabilecek bazı olumsuz etkileri gidermektir. Zira vergi, işletmelerin ellerindeki kaynakların bir bölümünü hazineye aktararak onların sermayelerinde ve nakit akışlarında veya kullanılabilir fonlarında muhtelif daralmalara yol açar. Bu gibi bir durum ise zaman zaman işletmelerin faaliyetlerinde daralmaya kadar giden sakıncalara yol açabilir.
Böylesi bir sakıncalı durum, özellikle işletmelerin, taşıt veya imalatta kullanılan makine gibi sabit kıymetlerini yenilemek amacıyla satmaları halinde ortaya çıkmaktadır. Zira işletmeler, satış kârlarının bir bölümünü vergi olarak ödemek durumunda kalabilmektedirler. Bu da, işletmelerin yenileme maliyetlerini arttırmaktadır. Oysa Kanun koyucu bunun da çaresini düşünmüş, işletmelerin sabit kıymetlerini yenilemelerine yardımcı olmak amacıyla yenileme fonu adı altında bir fon ayırmalarına imkan tanımıştır.
Vergi Usul Kanunumuzun 328. maddesinde düzenlenen “yenileme fonu” imkanından yararlanabilmek için üç temel şartın yerine getirilmesi gerekir.
Bunlar sırasıyla yenileme fonu ayırmak isteyen mükellefin, bilanço usulüne göre defter tutan gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olmasıdır. Zira işletme hesabı esasında defter tutan mükellefler bu imkandan yararlanamazlar.
Kurumlar vergisi mükellefleri ile ticaret şirketlerinin tamamı, zaten bilanço usulüne göre defter tuttukları için yenileme fonu ayırma hakkına doğal olarak sahiptirler.
Sabit kıymetlilerin satış kârının vergisini erteleyebilme imkanından yararlanabilmek için gerekli olan ikinci şart, satılanın amortismana tabi iktisadi kıymet türünden olması gerekir. Amortisman uygulamasına konu edilemeyen kıymetlerin satışında yenileme fonu oluşturulamaz.
Üçüncü şart ise, satışın yenileme amacıyla yapıldığı ve satılanın yerine yenisinin alınacağı yönünde mükellefin iradesinin olmasıdır. Eğer satıştaki amaç, yenilemek değilse, yenileme fonu ayrılamaz. Bu iradenin ortaya konulması ticaret şirketlerinde, fert firmalarına nazaran daha kolaydır. Zira ticaret şirketleri, özellikle sermaye şirketleri yönetim organının yazılı şekilde yenileme amacını ifade eden bir karar alması, bu konuda gerekli ve yeterlidir.
Bu üç şart birlikte oluştuğu takdirde, satış kârı (bilançonun pasifinde) ayrı bir hesaba alınır ve böylece satış karının vergisi ödenmez.
Bu durumda olabilecekleri ayrı ayrı ihtimallere göre incelemek gerekir.
Mükellef, sattığı iktisadi kıymetin yerine yenisini gerçekten alabilir. Ancak burada önemli olan, satın alınanın, satılan ile aynı cinsten olması gerekir. Örneğin, araba satıldıysa, yerine yeni araba alınması gerekir. Bina satıldıysa, yeni bir bina alınması gerekir. Bu alınan iktisadi kıymetin amortismanı, yenileme fonundan düşülerek fon böylece eritilir. Satılan ile alınan aynı cinsten değilse, örneğin araba satılıp minibüs alınmışsa veya bina satılıp yerine arsa alınmışsa, fondan mahsup yapılamaz, amortismanı ayrıca gider yazılır.
Buradaki ikinci ihtimal ise mükellefin, sattığı iktisadi kıymetin yerine yenisini almaması veya farklı türden bir iktisadi kıymet almasıdır. Böyle bir durumda, eski iktisadi kıymetin satış kârı, ayrılan yenileme fonunda ancak üç yıl bekletilebilir. Üçüncü yılın sonunda mükellef, hâlâ aynı cinsten bir iktisadi kıymet satın almamışsa, herhangi ceza veya ödemediği vergi için bir gecikme zammı veya faizi ödemesi söz konusu değildir. Bu durumda, vergisi ödenmemiş olan iktisadi kıymet satış kârı, üçüncü yılın sonunda o yılın kazancına eklenerek vergilendirilir.
Ancak iyi niyetli ve gerçekten sabit kıymetlerini yenilemek isteyen mükellefler için mevzuatımızda öngörülen yenileme fonu ayırma imkânı, özellikle enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde, vergiyi zamana yedirmek ve vergisiz bir fon gibi kullanmak isteyen mükellefler için de bir imkan olarak kullanılabilmektedir. Bu imkânın sadece gerçekten yenileme yapacak mükellefler tarafından kullanılabilmesi için gerekli tedbirlerin alınabilmesi ise, bugün için mümkün görünmemekte, ancak yasa değişikliği ile yapılabilir niteliktedir.
.
Vergi erteleme hakkında açıklamalar Vergi erteleme konusunda bilgiler Vergi erteleme hakkında Basında Çıkan Haberler
| |
