|
Gurbetçi emekliliği
Sigortalardan.com
Genel Sigorta Haberleri Gurbetçi emekliliği
Sigorta Şirketleri,Gurbetçi emekliliği
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, ‘Gurbetçi emekliliği’ni yeniden düzenliyor. Önümüzdeki haftalarda Bakan Nami Çağan tarafından Başbakanlığa ve ardından Meclis'e sevkedilecek ‘Sosyal Güvenlik Ek Önlemler Paketi’ içine sokulacak yeni düzenleme ile Refahyol döneminde borçlanma için bir gün=2.5 dolar koşulunun 1 gün=2 dolar düşürülmesi düşünülüyor. 3201 sayılı yasaya göre 1 gün=1 dolar uygulaması Refahyol döneminde çıkarılan Bakanlar Kurulu kararnamesi ile 1 gün=2.5 dolara yükseltilmişti.
Gurbetçi emekliliği, ‘Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında 3201 Sayılı Kanunun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve İki Geçici Madde Eklenmesine Dair Kanun Tasarısı’ adıyla yeniden düzenleniyor.
Sosyal güvenlikte zaten bozuk olan dengelerin daha da bozulmaması için, Refahyol dönemine kadar olan 1 gün=1 dolara dönülmesi sözkonusu olmayacak. Ancak, gurbetçilerin oy kullanacağını da dikkate alan hükümetin, dengeleri bozmayacağı düşünülen 1 gün=2 doları benimseyeceği belirtiliyor. Gurbetçi emekliliğinde öngörülen temel değişiklikler şöyle:
KESİN DÖNÜŞ KALKIYOR
Mevcut 3201 sayılı yasa, gurbetçiye Türkiye'ye kesin dönüş şartıyla borçlanma ve emekli olma hakkı veriyor. Yeni düzenleme ise kadın ise 50 erkek ise 55 yaşını doldurma ve yurtdışındaki işinden ayrılma koşuluyla, gurbetçinin kesin dönüş yapmadan emekli olmasına olanak veriyor.
Gurbetçi, mevcut yasaya göre kesin dönüş yapınca borçlandığı sürelerin primini bir kerede toptan SSK'ya ödemek zorunda. Yeni düzenleme ise primlerin yıllık yatırılmasına imkan sağlıyor. Gurbetçi, her yıl bir önceki yılı borçlanabilecek. SSK bu yolla, emekli olana kadar sigortalının primini nemalandırma imkanına kavuşurken, gurbetçi de emekli olmak için yüklü para ödemekten kurtulacak. Mevcut duruma göre, dönüşten sonra 2 yıllık süreyi geçirenlere af getirilirken, yeni düzenleme ile başvuru için süre sınırı da kaldırılıyor.
Tasarının yasalaştığından itibaren üç ay içinde bu emeklilik işlemine ilişkin detayları kapsayan bir yönetmelik çıkarılacak.
3.4 milyon gurbetçi var
1996 yılı sonu itibariyle yurtdışında, başta Almanya, Hollanda, Fransa, Avusturya, Belçika, Danimarka, İngiltere, Norveç, İsveç, İsviçre, Avustralya, S. Arabistan, Libya, Kuveyt, KKTC, İsrail, ABD, Kanada, İtalya, Finlandiya, İspanya, Ürdün, Bağımsız Devletler Topluluğu ve diğer ülkelerde toplam 3 milyon 444 bin 5 Türk vatandaşı bulunuyor. Bunların 1 milyon 263 bin 502'si işçi statüsünde.
Türk vatandaşlarının 3 milyon 34 bin 460'ı Avrupa ülkelerinde. Avrupa'da en fazla Türk'ün bulunduğu ülke, 2 milyon 14 bin 311 ile Almanya. Bu rakamın 740 bin 277'si fiilen çalışan işçi konumunda. Türk vatandaşlarının 145 bin 960'ı Ortadoğu ve Kuzey Afrika ülkelerinde, 53 bin 85'i Avustralya'da, 40 bini de Bağımsız Devletler Topluluğunda yaşıyor.
SSK aleyhine binlerce dava
Kesin dönüş yaptıktan sonra emeklilik başvurusunda bulunan binlerce vatandaşın, yurtdışında bulunduğu ülkeden İşsizlik Sigortası almayı sürdürmesi üzerine, SSK bu durumdaki gurbetçilerin emekli aylıklarını kesti. O ana kadar ödediği maaşı da yasal faiziyle geri alma yolunu tutunca, binlerce mağdur vatandaş SSK'yı mahkemeye verdi. Mahkemeye giden vatandaş, ‘‘Ben o zaman kesin dönüş yaptım. İşsizlik Yardımı almak için Almanya'ya gittim. Almanya'dan işsizlik yardımı almamın Türkiye'ye döviz kazandırma dışında ne zararı var da, devletim beni cezalandırıyor’’ gerekçesini öne sürüyor. Ancak, davayı kaybeden bir gurbetçin temyize gidince, Yargıtay'ın SSK lehine ve gurbetçi işçi aleyhine karar vererek, ‘‘Bir gün dahi işsizlik yardımı alan sigortalının emeklilik hakkını kaybedeceğine’’ hükmetti.
Gurbetçilere iyi haber 05 July 2003
Emekli olabilmek için, Türkiye´de bulunan sosyal güvenlik kurumlarından herhangi birine müracaat etmek mümkün.
Emekli olduktan sonra da, hem emekli aylığınızı alma hem de çalışma imkanlarınız var. İş kurabilir ya da bir işe girip çalışabilirsiniz.
Ancak ekmeğini yurtdışında kazananan gurbetçiler için aynı durum söz konusu değil. Türkiye´ye kesin dönüş yapanlar, 3201 sayılı yasaya göre günlüğü iki dolar üzerinden borçlanarak emekli oluyorlar ve emekli aylığı almaya başlıyorlar.
Aldığı emekli aylığı yetmeyen gurbetçi, yıllarını verdiği, belki de ikinci vatanım dediği ülkeye geri dönmek zorunda kalıyor. Yeniden çalışmaya başlıyor ya da o ülkede yıllarca bulunmasından dolayı hakkı olan işsizlik sigortasından yararlanmaya başlıyor. Bu tarzda gelişebilecek bir serüvenin içine giriyor.
Kimse bu serüveni yaşamak istemez. Gurbetçiyi yalnızca döviz kaynağı gibi gören zihniyet, hiçbir işi bunun gibi iyi yapamaz. Ağır aksak çalışan mekanizmalar, inanılmaz bir hızla hemen gurbetçinin tekrar çalıştığını ya da işsizlik sigortası aldığını tespit ettiriyor. Onlara Türkiye´de bağlanan aylığı kestiriyor.
Dolar karşılığı aldığı parayı o günkü kurdan Türk Lirası olarak geri veriyor. Aylığın bağlandığından emekliliğin iptaline kadarki aylıkları faizi ile birlikte geri alıyor.
Aylığı iptal olan gurbetçiye yapılan bu haksızlık, gurbetçiyi çileden çıkarıyor. Ardından sıkıntılar başlıyor. Gurbetçi sadece önceden bulunduğu ülkede çalışmaya başladığı için mağdur hale geliyor. Aslında bu çalışmadan sosyal güvenlik kurumlarının hiçbir zararı olmuyor. Ama gel de bunu sosyal güvenlik kurumlarına, özellikle SSK´ya anlat.
Mağdur olan bir gurbetçinin mahkemeye müracaatı ile artık her şey değişti. Hakimin Anayasa´nın 10., 49., 60 ve 62. maddeleri gereği 3201 sayılı yurtdışında geçen sürelerin sosyal güvenlik bakımından değerlendirilmesi hakkındaki kanunun içinde yer alan ´kesin dönüş´le ilgili bölümlerinin Anayasaya aykırılığı iddiası ve iptalini istemesi her şeyi değiştirdi. Anayasa Mahkemesi´ne müracaat edilmesi ile her şey yeniden gurbetçi lehine gelişti.
Anayasa Mahkemesi´nin yaklaşık üç yıl süren bu uğraşı, kesin dönüşle ilgili bazı bölümleri Anayasaya aykırı bulması ve kesin dönüş bölümlerinin iptal etmesi ile gurbetçi artık rahatça emekli olabilecek. Emekli olduktan sonrada dilerse yurtdışında çalışabilecek ya da işsizlik sigortasından yararlanabilecek.
Şimdi sosyal güvenlik kurumlarına özellikle SSK´ya büyük bir görev düşüyor. Hemen bu konu ile ilgili genelgeleri, mağduriyet giderme uygulamalarını devreye sokup, mağdur ettiği, aylıklarını iptal ettiği, borçlanmalarını pula çevirdikten sonra faizsiz bir şekilde iade ettiği, verdiği aylıkları faiziyle beraber geri aldığı tüm mağdurları bulup aylıklarını geri ödemesi gerekiyor.
Bu arada yurtdışında çalışanların bir an önce sosyal güvenlik analizlerini ve emeklilik planlamalarını yaptırmalarını öneriyorum. Mağdur olanların da mağduriyetlerinin giderilmesi için SSK´ya başvurmaları gerekiyor.
Ayrıca hükümet, 3201 sayılı yasanın tadilini hemen yapmalıdır. Yurtdışında çalışmış ve borçlanma için verilen iki yıllık süreyi kaçıranlara da yeniden borçlanma olanağının verilmesi ve yurtdışında emek harcamış tüm vatandaşlarımızın rahatlatılması gerekmektedir.
Hem Anayasamızın 62. maddesi ´Devlet, yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının aile birliğinin, çocuklarının eğitiminin, kültürel ihtiyaçlarının ve sosyal güvenliklerinin sağlanması, anavatanla bağlarının korunması ve yurda dönüşlerinde yardımcı olunması için gereken tedbirleri alır´ demektedir.
.
Gurbetçi emekliliği hakkında açıklamalar Gurbetçi emekliliği konusunda bilgiler Gurbetçi emekliliği hakkında Basında Çıkan Haberler
| |
