SSK askerlik borçlanması

Sigortalardan.com Genel Sigorta Haberleri SSK askerlik borçlanması Sigorta Şirketleri,SSK askerlik borçlanması

Askerlik borçlanması yanlışı düzeltiliyor...
 
Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 60. maddesinde askerlik borçlanmasının usul ve esasları düzenlenmiştir. Kanun koyucu, askerliğini er olarak yapanlar ile yedek subay öğrencilerinin zorunlu nedenlerle sosyal güvenlikten yoksun kaldıklarını düşünerek, silah altında geçen sürelerin borçlanma yolu ile hizmet olarak değerlendirilmesine imkan tanımıştır.
Askerlik borçlanması olarak adlandırılan bu borçlanma işlemi 4 Ekim 2000 tarihli 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bazı değişikliklere uğramıştır. En önemli değişiklik birisi, hesap edilen borçlanma tutarı önceden iki yıl içinde defaten veya taksitler halinde ödenebilirken, 616 sayılı KHK ile ödeme süresinin 3 aya düşürülmesidir. İkinci önemli değişiklik, borçlanılan sürenin sigorta başlangıcını geriye götürmesinin kaldırılması ile yapılmıştır. Önceki uygulamada borçlanma yapan kişi askerlikten sonra sigortalı olmuş ise, sigorta başlangıcı borçlanma süresi kadar geriye götürülüyordu. Oysa 616 sayılı KHK’nin 59. maddesi ile 506 sayılı Kanunun 60. maddesinin (F) bendi değiştirilmiş ve askerlik borçlanması yapanların sigorta başlangıcının geriye yürütülmesi işlemi kaldırılmıştı.
Bilindiği gibi 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanununu yürürlükten kaldıran ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda da önemli değişiklikler yapan 616 sayılı KHK yayımından itibaren bir ay içinde Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Bu iptalden sonra SSK askerlik borçlanması işlemini eski hükümlere göre yapması gerekirken, 616 sayılı KHK yürürlükteymişçesine işlem yapmaya devam etmektedir.
Söz konusu KHK’nin ve devamı bazı KHK’lerin sosyal güvenlik sistemimizi kökünden sarstığı bir gerçektir. Acil olarak bu yanlışlığın düzeltilmesi gerekmektedir. TBMM’nin gündemi çok yoğun olduğu gerekçesi ile yaklaşık üç yıldır SSK kanundan yoksun yönetilmektedir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra ortaya çıkan boşluğun doldurulması için hazırlanan ve pek yakında Kanunlaşması beklenen hatta zorunlu görülen kanun tasarısı bir çok yeni düzenlemeyi beraberinde getirmektedir. Bu değişikliklerden birisi de askerlik borçlanması ile ilgili olan düzenlemedir. Buna göre;
“Bu Kanuna göre sigortalı olarak tescil edilmiş bulunanların, er olarak silah altında veya Yedek Subay Okulunda geçen sürelerinin tamamını veya bir kısmını, kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları halinde ve bu Kanunun 78 inci maddesi ile belirlenen prime esas kazancın alt sınırının talep tarihindeki tutarı üzerinden hesaplanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerini talep tarihinden itibaren 3 ay içinde ödemeleri şartı ile borçlandırılır, 3 ay içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmaz.
Borçlandırılan sürenin karşılığı olan gün sayısı sigortalının prim ödeme gün sayısına katılır. Bu kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür.
Askerlik borçlanmalarında, aylık bağlanmaya hak kazanılması durumunda kendilerine, borcun ödendiği tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanır.”
Görüldüğü gibi sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için yapılacak borçlanmalarda, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülecektir. Olması gereken, adalete ve hakkaniyete uygun olan bu düzenlemedir.
Ancak askerlik yaptıkları süre içinde kanunla kurulmuş bulunan diğer sosyal güvenlik kuruluşları mevzuatına göre sigortalı veya iştirakçi olanlar hakkında yukarıda açıklanan askerlik borçlanması hükümleri uygulanmaz.

SSK’lıya askerlik borçlanma müjdesi
 
Sosyal Sigortalar Kurumu’na tabi olan sigortalıların askerlik borçlanması 4 Ekim 2000 tarih 616 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değiştirilmişti. Bu değişiklik sonrası, askerlik borçlanması primlerinin iki yıl olan ödeme süresi üç aya indirilmiştir. Ayrıca askerlik yaptıktan sonra ilk defa sigortalı çalışmaya başlayanlar, askerlik borçlanması yaptıkları takdirde, sigortalılık başlangıcı, askerlik borçlanma süresi kadar griye götürülmekteyken, 616 sayılı KHK ile askerlik borçlanması sadece prim ödeme gün sayısına ilave edilip, sigortalılığın başlangıcının geriye alınması hakkı kaldırıldı.
Anılan KHK Anayasa Mahkemesince iptal edilmesine rağmen, Sosyal Sigortalar Kurumu diğer konularda olduğu gibi askerlik borçlanması işlemlerinde de KHK’nın iptal edilen hükümlerini uyguluyordu. Bu uygulama bir çok sigortalıyı sıkıntıya sokmuştu. Yüce mahkeme tarafından iptal edilen ve hukuken yok sayılan hükümlerin yürürlükteymiş gibi işlem yapılması, vatandaşımızın hukuka olan inancını sarsmış, devlete olan güvenini azaltmıştır. Sizlerden aldığımız şikayet ve yakınmaları zaman zaman bu köşemizde dile getirdik, fırsat buldukça da yetkililere iletmiştik.
Kısmi borçlanma yapılabilir
TBMM’de 24 Temmuz Perşembe gecesi maddeleri üzerindeki görüşmesi tamamlanan bütünü üzerindeki oylaması Salı gününe bırakılan Sosyal Sigortalar Kurumu Kanun tasarısı ile askerlik borçlanmasında yapılan yanlışlık düzeltiliyor.
506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre sigortalı olarak tescil edilmiş bulunanların, er olarak silah altında veya Yedek Subay Okulunda geçen sürelerinin tamamını veya bir kısmını borçlanmalarına imkan tanınmaktadır. Sigortalının ölümü halinde hak sahipleri askerlik borçlanması yaparak primleri ödeyebilecekler.
Askerlik borçlanması yapacak olan sigortalı veya hak sahibinin Kuruma yazılı olarak borçlanma yapacağını bildirmesi gerekmektedir. Kuruma verilecek borçlanma dilekçesinde askerlik süresinin ne kadarının borçlanılacağının bildirilmesi gerekmektedir.
 Ödeme süresi
altı aya çıkıyor
Söz konusu tasarıya göre askerlik borçlanması neticesinde hesaplanacak borç 6 ay içinde taksitle veya defaaten ödenebilecek. Bilindiği gibi daha önce iki yıl olan ödeme süresi üç aya indirilmişti.
Ayrıca ödeme süresinin başlangıcı sigortalının Kuruma borçlanma için başvurulan tarihte başlıyordu. Son tasarıda ödeme süresi altı aya çıkarıldığı gibi, ödeme süresi, borcun sigortalıya tebliğ edildiği tarihte başlayacak. Borcun tebliğ tarihinden itibaren altı ay içinde primi ödenmeyen borçlanma süreleri hizmetten sayılmayacak.

Sigorta başlangıcı geriye alınacak
Halen uygulandığı gibi borçlandırılan sürenin karşılığı olan gün sayısı sigortalının prim ödeme gün sayısına katılacak. Ayrıca söz konusu tasarıya göre, 506 sayılı Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler için borçlandırılma halinde, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülecek. Kanunla kurulmuş bulunan diğer sosyal güvenlik kuruluşları mevzuatına göre sigortalı veya iştirakçi olanlar askerlik borçlanması yapamayacaklar.

Grev süresine borçlanma
Bilindiği gibi işveren ile işçi sendikaları zaman zaman toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşamayarak grev veya lokavt kararı almaktadırlar. Bu kararlar sonucunda bazen altı ay - bir yıl işyerinde grev veya lokavt nedeni ile çalışma yapılmamaktadır. İşçilere grev ve lokavt süresince ücret ödenmediği için sigorta bildirimleri de yapılmamaktadır. Bundan dolayı grev ve lokavt süreleri çalışanların emekliliğinde dikkate alınmamaktadır.
TBMM’de görüşülen ve kabul edilen kanun tasarısında 506 sayılı Kanunun 60’ıncı maddesinin (F) fıkrasına yapılan değişiklikle, sigortalıların grev ve lokavtta geçen süreleri, grev ve lokavtın sona ermesinden itibaren altı ay içinde kendilerinin veya hak sahiplerinin yazılı talepte bulunmaları halinde borçlanmalarına imkan tanınıyor.
Ödenecek primin hesabı askerlik borçlanmasında olduğu gibi 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesi ile belirlenen prime esas kazancın alt ve üst sınırları arasında olmak suretiyle, talep tarihindeki tutarı üzerinden hesaplanacaktır.
Bilindiği gibi askerlik borçlanması ve diğer hizmet borçlanmalarında uzun vadeli sigorta kolları olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına prim ödenmektedir. Grev ve lokavt nedenine dayalı yapılacak hizmet borçlanmalarında hesaplanan borç tutarında altı ay içinde ödenmesi gerekmektedir.

İşyeri tescili aynı gün
506 sayılı Kanunun 8. maddesinde yapılan değişiklik ile işverenlere,sigortalı çalıştırmaya başladıkları gün işyerini tescil etme imkanı getiriliyor. Bilindiği gibi, mevcut uygulamada işveren işçi çalıştırmaya başlamadan en az bir gün önce SSK’ya işyeri bildirgesi vermek zorundaydı. Bazı işlerin niteliği gereği olarak, işe başlamadan en az bir gün önce SSK’ya bildirim yapmak mümkün olmamaktaydı. Yasa koyucu bu zorluğu düşünerek işçi çalıştırmaya başlanan gün, işyerini Sosyal Sigortalar Kurumuna bildirmesine imkan tanıyan değişikliği yapıyor.
İşyerinin miras yolu ile intikali halinde, yeni işveren işyeri bildirgesini ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde doğrudan Kuruma vermek veya iadeli taahhütlü olarak gönderme yükümlüğü getirilmektedir. Bu değişiklik ile gerçekten ölüm halinde bir gün önceden bildirim yapılması gibi mantığa ters uygulamadan dönülmüş oldu.

Sağlık sigortası 90 güne iniyor
TBMM’de görüşülen tasarıya göre, 506 sayılı Kanunun 32’nci maddesinde yapılan değişiklik ile hastalık sigortasından yapılacak sağlık yardımı için gerekli olan 120 gün prim ödeme şartı, 90 güne indiriliyor.
Önceden sigortalı işe girdiği günden itibaren sağlık yardımları alabiliyor, Kurum hastanelerinde muayene ve tedavi olabiliyordu. 4447 sayılı Kanunun ile 1999 yılın da yapılan değişiklik ile sigortalının sağlık yarımı alabilmesi için en az 120 gün prim ödemesi gerekiyordu. Son tasarı ile sigortalının sağlık yardımı alabilmesi için, hastalığın anlaşıldığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün hastalık sigortası primi ödemiş olmaları şarttı getiriliyor. 

Askerlik borçlanmasında yeni durum
 
Bilindiği gibi devlet memurları, askerlik hizmeti yaparken izinli sayılmaktadırlar. Ancak, askerlik dönüşü sonrasında işe başlayınca, devlet memurları, askerlikte geçen hizmet süresinin emeklilik aylığında değerlendirilmesini talep edebilmekte ve bunun üzerine Emekli Sandığınca ödenmesi gerekli bir borç çıkarılmaktadır. İşte söz konusu borcun tespitine ilişkin olarak Danıştay önemli bir karar verildi.
Bugüne kadarki uygulamada, memurun askerlik borçlanması için ödeyeceği miktar, devlet memurunun aylığının hesabına dahil edilen tüm unsurlar hesaba katılarak tespit edilmekteydi. Dolayısıyla askerlik borçlanması için yüksek tutarlarda para ödemek gerekiyordu. Söz konusu uygulama Emekli Sandığı Yönetim Kurulunun 7/11/1996 tarih ve 1611 sayılı kararına dayanmaktaydı.
Bu konu hukuka aykırı olduğunu düşünen bir memur konuyu yargı yoluna götürmüştür. Bunun üzerine Danıştay Onbirinci Dairesince çok önemli yeni bir karar verilmiştir. Danıştay Onbirinci Dairesi 2002/7516 Esas no’lu kararında, askerlik borçlanmasına ilişkin ödenecek olan miktarın tespitin de sadece Emekli Sandığı Kanunun 31. maddesinin esas alınması gerektiğini hükme bağlamıştır.
Bu karar, bugüne kadar yürütülen mevcut uygulamanın esaslı bir şekilde değişmesine neden olmuştur. Çünkü Emekli Sandığı Kanunun 31. maddesine göre, askerlik borçlanması için Emekli Sandığına başvurulduğu tarihteki sadece aylık gösterge rakamı üzerinden bir hesaplanma yapılması gerekmektedir.
Oysaki önceki uygulamalarda, askerlik borçlanması, aylık gösterge rakamı ile birlikte ek gösterge, özel hizmet tazminatı, taban aylığı ve kıdem aylığı gibi unsurlar da dikkate alınarak hesaplanmaktaydı. Bu nedenle de bu tür borçlanmalarda yüksek bir meblağ ortaya çıkmaktaydı.
Yeni düzenlemeye göre örneğin 9/1’nde yer alan üniversite mezunu bir memur kısa dönem askerliği için, toplam 56.680.400 lira ödeyecektir.
Askerlik borçlanması yapmak isteyen memurların Emekli Sandığına bir dilekçe ile başvurmaları veya kendi kurumları aracılığı ile borçlanma talebinde bulunmaları gerekmektedir. Yapılan başvuruda Emekli Sandığı sicil numarası, çalıştığı kuruma ait sicil numarası, derece ve kademeyei gösterir hizmet belgesi, eğitim durumu mutlaka yazılmalı ve dilekçeye askerlik terhis belgesi sureti eklenmelidir.
Son bir not olarak SSK ve Bağ-Kur sigortalıları için askerlik borçlanmasında bir değişiklik olmadı. Özellikle SSK askerlik borçlanmasında yapılan haksız uygulama devam etmektedir.

Genel Sigorta Haberleri Diger Sayfalar :

• Sosyal Güvenlik Kanunundaki Değişiklikler
• Halk Sigorta
• SSK prim borçlarının taksitlendirmesi
• Medex sigorta
• Sanko Sigorta